Marani Logo

ღვინის ლექსიკონი

სადესერტო ღვინოები (Dessert wines)

1. დახვეწილი ღვინოები თაიგულის რამდენიმე პლასტით. 2. ტკბილი ღვინო სპირტის დამატებით, ზოგან მას ლიწიორულს უწოდებენ.

საერთო ღვინოები (Generic wines)

სხვადასხვა ყურძნის ჯიშებისაგან დამზადებული ღვინოები, რომელთა დასახელებაშიც არ არის მითითებული ყურძნის ჯიშების დასახელება. საერთო ღვინოების ყველაზე ხშირი  მაგალითებია წითელი და თეთრი “დოქის’’ ღვინოები.

საკე (Sake)

გამჭვირვალე იაპონური ღვინო, რომელიც დამზადებულია ბრინჯის დადუღებით. ჩვეულებრივ ისმევა თბილი, ძალიან პატარა ჭიქებით. ალკოჰოლის შემცველობა მერყეობს 12%-დან 16%-მდე. საკეს ყველაზე ცნობილ სახეობაა სეიშუ. არის აგრეთვე ტკბილი და არომატული საკე, სახელად ტოსო: საკეს ერთერთი სახეობა მირინი კულინარიაში გამოიყენება.

საკუთარი ღვინო (Proprietary wine)

ღვინოები, რომლის სახელიც წარმოიშვა რომელიმე ღვინის ქარხნის, ან მფლობელის სახელის საფუძველზე.

სანგრია (Sangria)

ესპანური გამაგრილებელი სასმელი, რომელც  ღვინისა და ხილისაგან (ძირითადად ლიმნისაგან) მზადდება.

სანელებიანი ღვინო (Mulled Wine)

წითელი ღვინო, რომელსაც დამატებული აქვს შაქარი, ლიმონი და სანელები, კერძოდ: დარიჩინი, მიხაკი და მუსკატის კაკალი. მიირთმევა ცხელი.

საფერავი

კახეთის წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში. ცნობილია, როგორც მაღალხარისხოვანი პროდუქციის მომცემი საღვინე ჯიში. უცხოეთში საფერავი ნაწილობრივ გავრცელებულია საფრანგეთსა და ბელგიაში.

საფუარი

ერთუჯრედიანი მიკროორგანიზმები, რომლებიც ყურძნის კანზე ბინადრობს, სწრაფად მრავლდება ტკბილ ხსნარში და იწვევს დუღილს. ეს მოქმედება პასტერის გამოვლენილია. კარგი დუღილი მიდის 25-28 გრადუსზე. ამ ტემპერატურაზე საფუარის მიკროორგანიზმები უფრო აქტიურნი არიან. დუღილის პროცესი შაქარს შლის ალკოჰოლად. გარდა ამისა ხელს უყობს ამინომჟავის, გლიცერინის, ეთეროვანი ნივთიერებების წარმოქმნას, რაც ღვინოს აძლევს მისთვის დამახასიათებელ არომატს. ზოგი მეღვინე თავად უმატებს საფუარს ღვინომასალაში, რათა ხელი შეუწყონ მის დადუღებას.

საცობისებრი (Corked)

გაფუჭებული საცობის უსიამოვნო სუნისა და გემოს შეწოვა ღვინის მიერ, რაც გამოწვეულია საცობში დაბუდებული ბაქტერიებით. ხარისხიანი საცობის მწარმოებლები სპეციალურად ამუშავებენ საცობებს, რათა ღვინის მიერ საცობის გემოს შეწოვის საშიშროება მინიმუმამდე დაიყვანონ. სამწუხაროდ, თორმეტიდან ერთ ბოთლს მაინც ექნება საცობის გემო. ამიტომაა, რომ ბოლო წლებში გამოიცდებოდა ღვინის ბოთლების ალტერნატიული სინთეტიკური საცობები, მაგრამ ტრადიციონალისტები მათ წინააღმდეგ წავიდნენ. ღვინისთვის საუკეთესოა საფარებელი, რომელიც არ უშვებს ჰაერს ბოთლში.

სახეობა/ჯიში (Variety)

ყურძნის ტიპი საკუთარი სპეციფიური (განსაკუთრებული) მახასიატებლებით. ყურძნის ყველა ჯიში ერთიდაიგივე სახეობას მიეკუთვნება: Vitis vinifrea-ს.

სელექცირებული (გამოყვანილი) საფუარი

 წლების განმავლობაში ენოლოგები იბრძვიან სელექცირებული საფუარის შექმნაზე. საქმე ეხება საფუარს, რომელიც ბუნებრივად მრავლდება ლაბორატორიაში, იყიდება მშრალი სახით. მისი დამატება ხელს უწყობს საფუარის ნაკლულობის შევსებას და დადუღებას აადვილებს.

სეპარაცია

კასრის დაცარიელება, რათა მოხდეს ღვინისა და ჭაჭის განცალკევება.

სიმწარე (Bitterness)

ეს თვისება შეიძლება წარმოადგენდეს როგორც ცუდი ღვინისათვის დამახასიათებელ უსიამოვნო შეგრძნებას, ასევე ჯერ განუვითარებელ არომატებს, რომლიებიც ღვინის დაძველებასთან ერთად შესაძლოა მდიდარ და წარმტაც გემოდ გადაიქცეს. არ უნდა აგვერიოს ტანინების გემოში.

სიმწიფე (Maturity)

ღვინის დაძველების სტადია, როცა მისი ყველა მახასიათებელი თვისება სრულყოფილ სახეს იღებს.

სიმწკლარტე (Astringency)

ტანინების სიჭარბით გამოწვეული მქლერტავი გემო, რომელიც შეიძლება გაქრეს ღვინის დაძველების შემდეგ. დეგუსტაციების დროს გამოიყენება როგორც ტანინიანის სინონიმი.

სინოტივე

ღვინის შენახვა მოითხოვს, რომ შესანახ ადგილას იყოს არაუმეტეს 80% სინოტივისა. ჭარბი სინოტივე ხელს უწყობს ობის წარმოქმნას, ზედმეტი სიმშრალე კი – საცობის გამოშრობას.

სირთულე (Compexity)

ტერმინი გამოიყენება კარგი ღვინის ბუკეტისა და გემოსთვის დამახასიათებელი მდიდარი მრავალფეროვნების ასაღწერად, რომელიც მიღწეული იქნა ღვინის განვითარების პროცესში მისი დადუღების და დაძველების შედეგად.

სოავე (Soave)

მშრალი თეთრი ღვინო ვერონას რეგიონიდან, (ვენეტო, იტალია). არსებობს სოავეს ნახევრად ტკბილი სახეობაც, ღეციოტო დი შოავე, მდიდარი ხილის ტონებით, რომელიც ნაწილობრივ გამომშრალი ყურძნისაგან მზადდება.

სოლერა (Solera)

ღვინის დასაძველებელი კასრების იარუსების ქვედა რიგი, განკუთვნილი ყველაზე ძველი ღვინოებისთვის. ნიშნავს აგრეთვე ღვინის დაყენების სისტემას, რომელიც ითვალისწინებს ახალგაზრდა ღვინოში ძველის დამატებას მის გასაუმჯობესებლად. დაძველების ეს სისტემა გამოიყენება იერესის გენეროზო ღვინოებისათვის.

სომელიე (Sommelier)

პიროვნება, რომელიც პასუხისმგებელია რესტორნებში ღვინის შეთავაზებაზე.

სორბინის მჟავა (Ascorbic Acid)

ანტი-ოქსიდანტი, რომელიც ცნობილია აგრეთვე როგორც C ვიტამინი; ხელს უშლის საფუარისა და ბაქტერიების გამრავლებას ღვინოში.  

სოტეღნი (Sauternes)

საფრანგეთის ყველაზე ცნობილი ტკბილი ღვინო, საფრანგეთში არსებობს ხუთი სოფელი, სადაც ასეთი ღვინო მზადდება.

სპუმანტე (Spumante)

1. შუშხუნა თეთრი ღვინო, დამზადებული მუსკატის ჯიშის ყურძნისაგან, რომელიც მოდის ჩრდილოეთ იტალიის პიემონტის რეგიონში. ამ ღვინოს “იტალიის შამპანურსაც” უწოდებენ. 2. იტალიური ტერმინი შუშხუნა ღვინისათვის.

სრული (Full-bodied)

ტერმინი ასახავს ღვინის სიმკვრივეს (სხეულს) ან პირში მისი დაგემოვნების თვისებებს. გარდა ამისა, ის ეხება მაგარ ღვინოებს ძლიერი გემოთი და თაიგულით და შაქრის ან ალკოჰოლის შედარებით მაღალი შემცველობით.

სტრუქტურა (Structure)

ღვინის თვისებების ერთობლიობა, რომელიც ხასიათდება შემდგარი მისი მჟავიანობით, ალკოჰოლიანობით, ტანინების შემცველობით და სხვა.

სუნთქვა (Breathing)

ღვინის ბოთლის გახსნა მის დალევამდე გარკვეული ხნით ადრე. წითელ ღვინოს, როგორც წესი, მეტი დრო სჭირდება «სასუნთქად», ვიდრე თეთრს, რომელსაც ეს ხან საერთოდ არ სჭირდება. შუშხუნა ღვინოებს კი «სუნთქვა» არ სჭირდება.

სუნი (Smell)

ღვინის ხარიახის ერთერთი საუკეთესო მაჩვენებელია სუნი. იგი შემდეგი ფაქტორებით განისაზღვრება: არომატი, თაიგული და ყნოსვა. თუ ღვინოს ეს თვისებები  არ ახასიათებს, ე. ი. ღვინო ცუდია, ან ზედმეტად დაძველებული.

სურნელოვანი (Fragnant)

ძალიან არომატული და ყვავილოვანი ღვინო. არსებობს სუნელებისა და ხილის სხვადასხვა არომატები, როგორებიცაა: ანანასის, შავი მოცხარის, ატმის, გარგარისა, ვაშლის და სხვა. ღვინოში ხილის სურნელების უპირველესი განმსაზღვრელია ყურძნის ჯიში.

სუფთა (Clean)

ღვინო უსიამოვნო სუნის ან გემოის გარეშე.

სხეული/სიმკვრივე (Body)

ჩვეულებრივ იხმარება პირში  ღვინის “სიმძიმის” ასაღწერად. ღვინოები შეიძლება დაიყოს მსუბუქ-, ზომიერად და სრულ-სხეულიან ღვინოებად. კაბერნე სოვინიონი წარმოადგენს სრულ-სხეულიანი ღვინის მაგალითს, სოვინიონ ბლანი კი – მსუბუქ-სხეულიან ან ზომიერად სხეულიან ღვინოს.